god dag, verd

I dag såg eg to menneske som eg beit meg merke i. Den første var ein mann, ein austlending, som stod på Vågsallmenningen med mikrofon og forsterkar og prata til alle og ingen. Han meinte det var særs viktig at særleg barn fekk høyre om Jesus. Ikkje så mykje meir å seie om den saka. Personleg kunne eg ikkje vore meir ueinig, og det såg heller ikkje ut til at han fekk anna respons enn vantru frå dei forbipasserande. Då eg kom forbi litt seinare hadde nokre musikarar teke over showet, og predikanten var redusert til å samtale med folk på tomannshånd. Folk ville heller ha musikk. Tilbod og etterspørsel.

Den andre var ei eldre dame med ei stor, gråbrun kåpe, underskjørt og fargerike sokkar og ein knallraud sydvest i plast som ho hadde trukke godt ned i nakken. Ho stod med ryggen til meg og mata duene. Det er liksom alltid slik med folk som matar duene; dei står med ryggen mot alle oss andre og har ein masse klede på seg, gjerne parkasar og store plagg som får dei til å sjå ut som eit fillestativ, og så kastar dei brødsmular til måsar, duer, ender eller spurvar. Dei har sitt eige vesle samfunn å halde styr på der nede på asfalten.

Som regel har dei ein handlepose frå ein eller annan lavprisbutikk, noko som ganske sikkert indikerer at dei spesifikt handlar inn brød for å mate til duene (denne dama hadde to FirstPrice-posar ståande på asfalten). Eg tykkjer alltid det er eit litt urovekkande syn. På eit vis er det ei empatisk gjerning å mate byfuglane, men det vitnar også om andre, underliggande motivasjonar.

For oss som ikkje matar fuglane framstår det gjerne som lite gjennomtenkt. Dyra  får det ikkje betre, dei blir fleire. Var dessutan hovudpoenget berre å mate fuglane kunne ein berre tømt alle brødsmulane på gata og blitt ferdig med det. Fuglematarar pleier imidlertid å halde lenge på maten, dele ut litt og litt, og vise særleg omtanke for svake individ ved å kaste mot dei. Med andre ord, å øve ein viss kontroll på kven som får godene. Tilbod og etterspørsel.

SOM TIDLEGARE MEDLEM av Den Norske Kirke bidrog eg framleis til at dei fekk statsstøtte på mine vegne. Dette av di eg ikkje var innmeld i noko anna trussamfunn. Eg såg det som heilt unaudsynt å vera medlem av noko slikt, og då får dei pengane. Slik er det. slepp ein ikkje unna at staten framleis gir dei det same beløpet i støtte. Andre trussamfunn får imidlertid støtte per hovud. Ei stund lurte eg på kvifor ingen hadde starta eit livssynssamfunn som var gratis å vera medlem i og kunne gi statsstøtta si til eit godt føremål. Var det nokon reglar mot dette?

MEN SÅ OPPDAGA EG Sosialhumanistene. Dei gjer nettopp det. Det er gratis å vera medlem og dei støtter ei god sak for kvar nye som melder seg inn. Så no har eg vore medlem der sidan i fjor ein gong, og eg har eigentleg ikkje hørt noko meir frå dei enn eit brev eg fekk i posten om at eg no var medlem. Eg fekk inga ny felleskapskjensle eller tryggleik, og må ikkje tru noko spesielt; dei har berre skrive noko pålagt svada om ytringsfridom og fri vilje. Eg trur vel eigentleg ikkje heilt på fri vilje, men la gå. Det einaste eg har fått er vissa om at nokon som treng det har nytte av at eg ikkje er religiøs. 

DET HAR JO SJØLVSAGT ingenting med saka å gjere kva eg trur eller ikkje trur. At religiøsitet for meg aldri har framstått som anna enn fullstendig absurd hindra meg ikkje frå å vera medlem i DNK, om ikkje av anna enn rein latskap (eg har blitt fortalt at mitt første og einaste møte med søndagsskulen vart særs kortvarig). Rundt konfirmasjonsalder kan eg vel ha vore teologisk nonkognitivist, så det seier seg også sjølv at eg ikkje gadd å pendle til Bergen for borgarleg konfirmasjonsundervisning. Det ville vore like absurd. Pengar er pengar. I alle fall for ein fjortenåring. 

RELIGIØSITET ville imidlertid heller ikkje hindra meg frå å melde meg ut. Ei statleg, lovnedfelt kyrkje kan ikkje ta direkte skade av å miste medlemmer—og kva skal eigentleg Gud med pengar i utgongspunktet? Enn så lenge kunne eg fint halde fram med å prate til Gud og gå i kyrkja om det var det eg ville. Dersom eg var kristen trur eg imidlertid eg ville gitt faen i begge deler—Jesus gir vel ingen fortrinn til dei som tilber han. No avgrensar mine kunnskapar om Jesus seg seg til grunnskulepensum, men eg er eigentleg langt på veg overtydd om at Jesus sjølv godt kunne vore Sosialhumanist. Han ville i alle fall ikkje lete dyrkinga av seg sjølv overskygge moglegheita for menneskeleg nestekjærleik, eller kva?

Så enten du trur eller ikkje:

1. Meld deg ut (DNK) av ditt noverande trussamfunn.
2. Meld deg inn.

PS: Dei støtter også UNICEF med ei krone for kvar nye medlem i Facebook-gruppa. Det er jo også noko.

foto: LeoLondon @flickr (cc)

REKLAMEKAMPANJEN på biletet har gått på London-bussane ein periode, og vart starta av komikar og ateist Ariane Sherine—med støtte frå Richard Dawkins—etter ein religiøs reklamekampanje ho såg på bussen. 

«It basically said that unless you believe this you’re going to end up suffering,” she says of the pro-Jesus poster» [artikkel]

ORDLEGGINGA var meint å vera intellektuelt ærleg, humoristisk og optimistisk, og spelar mellom anna på Carlsberg-reklamen («… probably the best beer in the world») som igjen har ordvalet sitt frå marknadsføringslova; at det ikkje fins ein gud er formelt sett ein like udokumentert påstand som at Calsberg er verdas beste øl. Likevel vart altså kampanjen klaga inn for The Advertising Standards Authority—og det heile 141 gonger. 

«Stephen Green, the national director of Christian Voice, is among those who have complained to the Advertising Standards Authority, arguing that the atheist campaign broke the advertising code on the grounds of substantiation and truthfulness.»

MEN MOTREAKSJONANE ser ikkje ut til å ta den same lovgjevinga like seriøst. The Christian Party har utforma ein identisk kampanje med ordlyden: «There definitely is a God. So join The Christian Party and enjoy your life.» Den russisk-ortodokse kyrkja har klødd seg i hovudet og kome opp med «There is God. Don’t Worry. Enjoy your life!» The Trinitarian Bible Society har vore kreative og plukka eit sitat frå Bibelen: «The fool hath said in his heart, there is no God.», noko Dawkins kommenterer: 

«That’s a particularly obnoxious quote from one of the Psalms (…) Ours was extremely gentle and respectful by comparison. (…) The use of the word «probably» in the atheist slogan (…) does not imply any sort of dogma, but merely encourages free thinking.»

SPØR DU MEG er det ikkje vanskeleg å avgjera kven som kjem med udokumenterte påstandar i dette tilfellet, men vi får sjå. Imens kan vi lage våre eigne kampanjar. 

Laga med "Bus slogan generator"

HAMAS SIN TV-KANAL Al-Aqsa TV, som har hatt sendingar på Gaza-stripa sidan 2006, er noko av ein kuriositet. Skremmande nok driv dei visst spesielt mykje med barneoppdraging.

«(…) the station promotes terrorist activity and incites hatred of Jews and Israelis.^[6], and much of its programming that glorifies violence is geared towards children.^[6]» (wikipedia d.d.)

DET ER KANSKJE særleg kanina Assoud eg legg merke til. Tilsynelatande ein koseleg kar, heilt til han opnar munnen.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=Jm8w7_P8wZ0&w=230]

«(…) I, Assoud, will finish off the Jews and eat them.” (…) Assoud has hinted in episode 113 that he will be replaced by a tiger when he is martyred.» (wikipedia, d.d.)

… OG KVEN ER DET som tør sei at «religion makes you nicer»? Legg merke til den religiøse nasjonalismen—det er ikkje snakk om Israel vs. Palestina. Det kan vera lett å sei at «Islam tar avstand fra alle typer vold, terrorisme og selvmordsbombing.», men kva betyr det eigentleg i praksis?

«Most suicide bombers in the Middle East are chosen as teenagers, “educated,” and then sent off to perform their duty when they are in their late teens or early to mid-twenties. (…) I found that there was little difficulty in finding young men interested in becoming suicide bombers in Gaza and the West Bank.» —prof. Vamik Volkan (University of Virginia)

ELLER SOM CARL SAGAN seier det:

Jorda, fotografert av Voyager 1

«The Earth is a very small stage in a vast cosmic arena. Think of the rivers of blood spilled by all those generals and emperors so that, in glory and triumph, they could become the momentary masters of a fraction of a dot. Think of the endless cruelties visited by the inhabitants of one corner of this pixel on the scarcely distinguishable inhabitants of some other corner, how frequent their misunderstandings, how eager they are to kill one another, how fervent their hatreds.» — Carl Sagan, Pale Blue Dot (1994)

EG SKULLE TIL å sei at eg er glad eg bur i eit land som Norge, då det slo meg at folk også her slåss i gatene—med den same konflikta som påskot. Veit dei eigentleg kva dei meinar om saka?

EG MÅTTE REVIDERE mitt verdsbilete då eg las at dei døde somme gonger ikkje skjønar at dei er døde. Mannen som først no har vald å dele denne ikkje heilt uvesentlege informasjonen heiter Knut Sørli, og han kan vidare fortelje dette:

«Ånder har vi alltid rundt oss. De som går igjen, har ikke skjønt at de er døde, eller de har noe de vil fortelle. Dermed lager de ubehag i et hus, ved å leke seg med elektriske apparater, flytte på møbler eller skape kald trekk. Folk kan også bli syke, ikke fordi åndene vil det, men fordi åndene påfører sin smerte på menneskene, sier Sørli.»

VI HAR ALTSÅ ALLTID desse «åndene», som han kallar det, rundt oss. Kor går eigentleg grensene for menneskeleg ignoranse når eg eit heilt liv har klart å sjå bort frå dette enkle faktum? Og når ein for berre tre tusen kroner kan bli kvitt desse åndene ved at Sørli gjennomfører ein «husrens». Kvifor har ikkje denne mannen fortalt meg dette før? Det er sikkert mange som først no forstår kva som har vore det verkelege problemet. Sjå til dømes denne fortvilte eineforsørgaren som har sendt inn spørsmål til nettmøtet med Sørli:

«3000 kroner for å rense huset… Jeg er alenemamma, og er helt sikker på at huset mitt er hjemsøkt! Har også veldig dårlig råd…
Er det mulig å betale på andre måter???»

ALLE BURDE ha like stor rett til å bli kvitt ånder, og eg meinar det bør vera staten si oppgåve å finansiere dette. Særleg når det er slik som han seier. At vi har dei, alltid, rundt oss. Rett nok seier han også at «[ikke] alle hus i Norge er hjemsøkt av ånder. Jeg vil anslå rundt én til to prosent», og eg forstår ikkje korleis han i det heile tatt kan «rense» dei dersom dei alltid er der. Men det er tydelegvis mykje eg ikkje forstår om desse tinga enno, så eg må ta tida til hjelp og lese meg litt opp dei neste månadene. Eg trur imidlertid no at eg forstår korleis dei som er religiøse opplever det å miste trua si. Eg føler det som om eg har levd på ein annan planet.

EIN BLOGGAR ved namn Martin Ystenes skriv også om saka, og har fleire gode poeng. Når det er slik at 1-2% av alle hus er heimsøkte, så er det fort gjort at desse havnar i ei juridisk gråsone når dei skal selgast.

«Renser folk husene sine for ånder først, eller underslår de viktige opplysninger? Nesten hvert 50. hus skulle være befengt, så her burde være mange potensielle klagesaker. Hvorfor er det ingen advokater som har kastet seg over en så lukrativ geskjeft?»

EIN GOD GRUNN til å tilrå eigarskifteforsikring er det i alle fall, for eg har aldri sett noko om dette i bustadsannonsene. Det burde vore pålagt å informere om slike ting når ein sel bustaden sin, I alle fall sidan det medfører ekstrautgifter inntil staten sørger for fri husrens til alle.

EG REAGERER forresten på Sørli sitt svar til ei kvinne som har spørsmål rundt eit hus som i henhald til denne nye informasjonen heilt innlysande er «heimsøkt», som han kallar det.

«har du lett etter rasjonelle forklaringer? Om du ikke finner noe rasjonell forklaring så ta kontakt med en husrenser»

KORLEIS KAN HAN svare slik? Åndeaktivitet må då vel vera ei fullstendig rasjonell forklaring! Her tykkjer eg han er nær ved å spre den misinformasjonen at ånder ikkje er verkelege. Eg leid sjølv av denne vrangførestellinga, så eg veit kor lett det er å sjå seg blind på sitt eige verdsbilete. Eg tykkjer ein mann i hans posisjon bør vera litt mindre uforsiktig med ordvala sine.

EIN ANNAN interessant sak som kom ut av nettmøtet med Sørli er poenget om kjærasteforhold på tvers av «andeverda». Ein innsendar ved namn Paul Aurstad skriv:

«Jeg har hatt ett spøkelse til kjæreste (…)»

DET FØRSTE som slår meg er korleis dette blir med tanke på ekteskapslova. No hadde ikkje denne Paul tenkt å halde fram forhaldet, men kva om dei ville gifte seg? Den nye ekteskapslova seier ingenting om spøkelser, og ho må jo då følgeleg oppdaterast ein gong til. Er det dessutan etisk forsvarleg at eit par der ein av partane er spøkelse får adoptere? Kva når dei skal kjøpe hus? Eg skjønnar at våre lovgivande myndigheiter har eit stort arbeid framfor seg.

• Ein rusklinikk som har skjønt det.
• Dagbladet skriv også at Knut Arild Hareide (KrF) er kritisk til spøkelser, så han kan umogleg ha skjønt nokon ting.
• Ein prest som har andre metodar.
• Artikkel og radioinnslag om Sørli hos P4.